Wybór pierwszej gitary może być niełatwy, zwłaszcza gdy zastanawiasz się między modelem klasycznym a akustycznym. W tym artykule wyjaśniam, czym różnią się te instrumenty pod względem budowy, brzmienia i wygody gry. Podpowiadam też, która gitara może lepiej sprawdzić się na początku nauki, zależnie od Twoich potrzeb i muzycznych upodobań.
Na początku nauki palce szybko odczuwają różnicę między nylonem a metalem. Nylonowe struny są miększe i wymagają mniejszego nacisku, dlatego pierwsze akordy zwykle mniej obciążają opuszki. Metalowe, stosowane w gitarach akustycznych, mocniej napinają palce i mogą początkowo powodować tkliwość. Po kilku tygodniach regularnej gry skóra zazwyczaj się przyzwyczaja, choć tempo zależy od długości ćwiczeń i siły nacisku.
W gitarze klasycznej trzy cieńsze struny wykonano z nylonu, a trzy grubsze mają nylonowy rdzeń owinięty metalowym drutem, przez co przypominają stalowe. W akustyku cały komplet jest metalowy i często ma grubość od 0,010 do 0,013 cala. Różni się też gryf: klasyczny jest zwykle szerszy i bardziej płaski, ma około 52 mm przy siodełku, a akustyczny — około 43 mm. Większy odstęp między strunami może ułatwić początkującym trafianie w wybrane dźwięki.
Miękki start czy wyraziste akordy? Wybór, który zmienia brzmienie
Struny nylonowe dają ciepłe, łagodne brzmienie, popularne w muzyce klasycznej, flamenco i bossa novie. Metalowe brzmią jaśniej, głośniej i wyraźniej, dlatego gitara akustyczna dobrze przebija się przez śpiew i pasuje do rytmicznego akompaniamentu kostką. Z kolei gitara klasyczna sprzyja grze palcami i subtelnym melodiom. Gdy zaczynałem naukę, doceniłem miękkość nylonu, ale ostatecznie wybrałem gitarę pod kątem repertuaru.
Dobór gitary warto zacząć od muzyki, którą chcesz grać. Skoro już poruszamy się w tym temacie, sprawdź, jak fachowo nazywa się komplet strun gitarowych. Wypróbuj oba rodzaje strun, aby sprawdzić, które brzmienie i wygoda bardziej Ci odpowiadają.
Wygoda zależy nie tylko od rodzaju strun. Dobrze ustawiona gitara z nisko położonymi strunami może być łatwiejsza do gry niż instrument z wysoką akcją. Jeśli chcesz akompaniować piosenkom przy ognisku, akustyk może być wart kilku trudniejszych tygodni; jeśli wolisz grę palcami i łagodniejsze brzmienie, rozważ gitarę klasyczną. Pod tym odnośnikiem znajdziesz artykuł, w którym o tym pisaliśmy. Nie zakładaj jednak metalowych strun do klasyka, ponieważ większy naciąg może uszkodzić instrument.
Jak wybrać gitarę na początek: klasyczna czy akustyczna?
Porównaj struny, budowę, brzmienie i wygodę gry, a następnie wybierz gitarę dopasowaną do swoich dłoni i repertuaru.
- Dopasuj gitarę do repertuaru. Klasyczna sprawdzi się przy grze palcami, melodiach, muzyce klasycznej, flamenco i bossie novie. Akustyczna lepiej nadaje się do głośnego akompaniamentu do śpiewu oraz piosenek folkowych, popowych, rockowych i bluesowych. Nie jest to jednak sztywny podział: na obu gitarach zagrasz różne gatunki, choć zabrzmią inaczej.
- Sprawdź struny i dobieraj je do gitary. Klasyk ma struny nylonowe; trzy basowe pokrywa metalowa owijka, ale ich rdzeń pozostaje nylonowy. Są miększe i zwykle wymagają mniejszego nacisku. Akustyk ma struny metalowe, które brzmią jaśniej i głośniej, lecz początkowo mogą mocniej uwierać palce. Nie zakładaj metalowych strun na klasyka, bo mogą uszkodzić jego konstrukcję. Z kolei nylonowe nie pasują prawidłowo do mocowań akustyka.
- Oceń gryf i jego dopasowanie do dłoni. Szerszy, bardziej płaski gryf klasyka daje palcom więcej miejsca przy graniu pojedynczych nut. Węższy gryf akustyka wielu osobom ułatwia szybką zmianę akordów. Sprawdź też wysokość strun nad gryfem: niewłaściwe ustawienie utrudnia grę w każdym typie gitary.
- Uwzględnij rozmiar i sposób gry. Klasyki w rozmiarach od 1/4 do 4/4 łatwiej dopasować do dziecka lub osoby o mniejszych dłoniach. Akustyki mają pudła o różnych kształtach: mniejsze są wygodniejsze i dają bardziej skupione brzmienie, a większe — na przykład dreadnought i jumbo — zwykle grają głośniej i mocniej podkreślają bas. Akustyka często wiąże się z grą kostką i paskiem, natomiast na klasyku najczęściej gra się palcami, na siedząco.
- Porównaj brzmienie i przetestuj gitary. Klasyk zwykle brzmi ciepło i łagodnie, akustyk zaś głośniej, jaśniej i bardziej metalicznie. Jeśli masz taką możliwość, weź oba instrumenty do rąk, zagraj kilka akordów i sprawdź, który lepiej leży. Nylonowe struny sprawiają, że początkujący często wybierają klasyka, ale o wygodzie decydują także konkretny egzemplarz i jego ustawienie.
| Cecha | Klasyczna | Akustyczna |
|---|---|---|
| Struny | Nylonowe; miękkie | Metalowe; twardsze |
| Brzmienie | Ciepłe; łagodne | Głośne; jasne |
| Szerokość gryfu* | Ok. 52 mm | Ok. 43 mm |
| Typowa gra | Palcami; melodie | Kostką; akordy i śpiew |
| Dla kogo | Dzieci; gra palcami | Akompaniament; piosenki |
| Rozmiary | 1/4–4/4 | Najczęściej 4/4 |
* Orientacyjna szerokość przy siodełku; zależy od modelu.
Ciepłe brzmienie klasyka czy donośny akompaniament akustyka?
Gitara klasyczna i akustyczna różnią się strunami, gryfem oraz pudłem rezonansowym. Klasyk ma szerszy, niemal płaski gryf, zwykle mniejsze pudło i struny z nylonowym rdzeniem — także basowe, które pokrywa metalowa owijka. Jak już dotykamy tego tematu, sprawdź, jak samodzielnie zmienić struny w gitarze elektrycznej. Dzięki temu brzmi ciepło i łagodnie, a miękkie struny ułatwiają grę palcami, szczególnie początkującym, dzieciom i osobom z wrażliwymi opuszkami.
Akustyk ma stalowe struny, węższy gryf i większe pudło, które wzmacnia dźwięk. Brzmi głośno, jasno i lekko metalicznie, dlatego dobrze sprawdza się przy akompaniamencie, śpiewie i grze zespołowej bez wzmacniacza. Wśród popularnych kształtów znajdziesz Dreadnoughta o mocnym basie, większe Jumbo z długim wybrzmieniem, wszechstronne Auditorium oraz kompaktowe Parlor z wyraźnym środkiem. Stalowe struny wymagają mocniejszego nacisku, a ich duży naciąg może uszkodzić gitarę klasyczną — nie zakładaj ich na taki instrument.
Nylon czy stal? Wybierz gitarę, która najlepiej leży w dłoniach
Różnice widać także przy mostku i główce: nylonowe struny klasyka wiążesz na mostku, a stalowe akustyka mocujesz zwykle kołkami. Klasyk często zdobi rozeta, natomiast plastikowa płytka chroni akustyk przed uderzeniami kostki; wiele modeli ma też zaczepy na pasek. Ponieważ stalowe struny mocno napinają gryf, akustyk standardowo ma pręt regulacyjny, którego rzadziej spotyka się w klasyku. Przy wyborze najpierw sprawdź, jak instrument leży w dłoniach i czy jego brzmienie pasuje do muzyki, którą chcesz grać.
Najlepsza gitara to taka, na której gra sprawia przyjemność i zachęca do ćwiczeń. Przed zakupem warto wziąć do ręki kilka modeli i porównać ich brzmienie oraz wygodę.
Klasyk sprawdza się w muzyce klasycznej, flamenco, bossa novie i spokojnych melodiach granych palcami, ale możesz zagrać na nim także popową balladę. Akustyk pasuje do folku, rocka, bluesa i piosenek przy ognisku; możesz grać na nim zarówno akordami, jak i palcami. Młodym muzykom służą klasyki w rozmiarach od 1/4 przez 1/2 i 3/4 po 4/4, a akustyki oferują różne kształty i wielkości. Jeśli nie wiesz, czy wybrać ciepłe brzmienie nylonu, czy donośność stali, wypróbuj oba instrumenty — kilka minut gry ułatwi decyzję.
Ciekawostka: nylonowe struny gitary klasycznej są mniej napięte niż stalowe, dlatego łatwiej docisnąć je do podstrunnicy, ale też wolniej stabilizują strój po założeniu lub zmianie temperatury.
Szeroki czy wąski gryf – który będzie wygodniejszy na start?
Wybierając szeroki lub wąski gryf, weź pod uwagę wielkość dłoni, wygodę chwytania akordów i technikę gry.
- Szeroki gryf ułatwia precyzyjne układanie palców. Większe odstępy między strunami pomagają początkującym trafiać w pojedyncze dźwięki i nie tłumić sąsiednich strun. Taki gryf często mają gitary klasyczne.
- Wąski gryf sprzyja szybkim zmianom akordów. Mniejszy rozstaw strun ułatwia chwytanie akordów, zwłaszcza osobom o niewielkich dłoniach. Ten typ gryfu często spotyka się w gitarach akustycznych ze stalowymi strunami.
- Dopasuj gryf do techniki gry. Szersza, płaska podstrunnica może odpowiadać grze palcami i wykonywaniu melodii, natomiast węższy, lekko zaokrąglony gryf często ułatwia rytmiczne akordy i szybkie zmiany pozycji.
- Oceniaj nie tylko szerokość. Na wygodę wpływają również grubość i profil gryfu, rozstaw strun oraz ich wysokość nad progami. Dlatego gitara z niską akcją może być łatwiejsza w grze niż instrument o pozornie wygodniejszym gryfie.
- Uwzględnij struny i rodzaj gitary. Gitary klasyczne zwykle mają szerszy gryf i miękkie struny nylonowe, łagodniejsze dla opuszków. Akustyki przeważnie wyposażono w węższy gryf i metalowe struny, które wymagają większego nacisku, ale zapewniają głośniejsze, bardziej wyraziste brzmienie.
- Przetestuj instrument. Zagraj kilka prostych akordów i pojedynczych dźwięków. Sprawdź, czy nadgarstek pozostaje rozluźniony, a palce nie dotykają przypadkowo sąsiednich strun. Wybierz gryf, na którym grasz wygodniej i bez napięcia.
Gitara dla dziecka, do śpiewania czy gry palcami – jak wybrać instrument?
Wybierz gitarę odpowiednią do wzrostu, wieku, repertuaru i wygody dłoni. Porównaj kilka modeli, a następnie sprawdź, na którym najchętniej będziesz ćwiczyć.
- Określ, do czego potrzebujesz gitary. Do śpiewu i piosenek pop, rockowych czy folkowych wybierz zwykle gitarę akustyczną ze stalowymi strunami — gra głośno i wyraziście. Natomiast do gry palcami, melodii, klasyki, flamenco lub bossa novy lepiej pasuje gitara klasyczna o cieplejszym, łagodniejszym brzmieniu. Na obu instrumentach możesz zagrać te same utwory, ale zabrzmią inaczej.
- Dopasuj struny do dłoni i wybierz ich właściwy typ. Nylonowe struny gitary klasycznej wymagają mniejszego nacisku, dlatego często sprawdzają się u dzieci i początkujących. Stalowe struny akustyka brzmią donośniej i metalicznie, lecz początkowo mogą obciążać opuszki. Nie zakładaj ich do gitary klasycznej, bo większy naciąg może uszkodzić gryf, mostek lub pudło. W klasyku trzy struny basowe mają metalową owijkę, ale nylonowy rdzeń.
- Dobierz rozmiar i gryf do osoby grającej. Dziecku wybierz gitarę dopasowaną do wzrostu i długości rąk. Gitary klasyczne występują m.in. w rozmiarach 1/4, 1/2, 3/4, 7/8 i 4/4. Zbyt duży korpus lub gryf utrudnia chwytanie i może zniechęcić do ćwiczeń. Szerszy, bardziej płaski gryf klasyka daje palcom więcej miejsca, a węższy gryf akustyka może ułatwiać szybką zmianę akordów.
- Uwzględnij kształt pudła i sposób gry. Większy korpus akustyka zwykle zapewnia większą głośność i więcej basu, dlatego Dreadnought lub Jumbo sprawdzi się przy mocnym akompaniamencie. Mniejsze modele są wygodniejsze: Auditorium oferuje zbalansowane, selektywne brzmienie przy grze palcami, a Parlor — kompaktowy korpus i skupione tony średnie. Przymierz gitarę na siedząco i stojąco. Klasyki zwykle nie mają fabrycznych zaczepów paska, w przeciwieństwie do większości akustyków.
- Wypróbuj instrument, zamiast polegać wyłącznie na opisie. Porównaj brzmienie i wygodę, zagraj kilka akordów oraz pojedyncze dźwięki palcami. Sprawdź, czy struny nie wymagają nadmiernej siły i nie brzęczą o progi. Ważne jest też ustawienie instrumentu, w tym wysokość strun: dobrze przygotowana gitara akustyczna może być łatwiejsza w grze niż źle ustawiony klasyk.
- Wybierz gitarę z nagłośnieniem, jeśli go potrzebujesz. Gitara elektroakustyczna zachowuje stalowe struny i akustyczny charakter, a wbudowany przetwornik pozwala podłączyć ją do wzmacniacza. Elektroklasyczna łączy nylonowe struny z możliwością nagłośnienia. Jeśli nie wiesz, który typ wybrać, wypożycz instrument lub przetestuj kilka modeli, zanim kupisz gitarę.
FAQ - Najczęstsze pytania i odpowiedzi
Czym różnią się struny w gitarze klasycznej i akustycznej?Gitara klasyczna ma struny z nylonowym rdzeniem, które są miększe i wymagają mniejszego nacisku. W akustycznej stosuje się struny metalowe — brzmią jaśniej i głośniej, ale na początku mogą mocniej uwierać opuszki.
Jaka gitara będzie wygodniejsza dla początkującego?Nylonowe struny klasyka często ułatwiają start, bo łatwiej je docisnąć. Wygoda zależy jednak także od ustawienia gitary, wysokości strun, rozmiaru instrumentu i dopasowania gryfu do dłoni, dlatego warto przetestować kilka modeli.
Którą gitarę wybrać do akompaniamentu śpiewu?Gitara akustyczna zwykle lepiej sprawdza się przy śpiewie i rytmicznym akompaniamencie, ponieważ jej metalowe struny dają głośne, wyraziste brzmienie. Klasyczna ma cieplejszy i łagodniejszy ton.
Czy na gitarze klasycznej można założyć metalowe struny?Nie należy tego robić. Metalowe struny mają większy naciąg i mogą uszkodzić gitarę klasyczną. Z kolei nylonowe struny nie pasują prawidłowo do mocowań typowej gitary akustycznej.
Jaki gryf mają gitary klasyczne i akustyczne?Gryf klasyka jest zwykle szerszy i bardziej płaski — ma około 52 mm przy siodełku — co daje palcom więcej miejsca. Gryf akustyka jest zazwyczaj węższy, około 43 mm, i wielu osobom ułatwia chwytanie akordów oraz szybką zmianę ich układu.
