Kim Lee to nazwisko, które może przywodzić na myśl dwie zupełnie różne postacie. Jedna z nich jest DJ-ką znaną z produkcji Netflixa, druga — osobą kojarzoną z warszawskim życiem towarzyskim. Czy łączy je coś więcej niż zbieżność nazwisk? Przyjrzyjmy się obu postaciom i sprawdźmy, skąd wzięło się to mylące skojarzenie.
Kim Lee trafiła do pierwszego sezonu „1983”, pierwszej polskiej produkcji Netflixa, dzięki kilkunastu latom występów na warszawskiej scenie drag. Za tą sceniczną postacią stał Andy Nguyen, urodzony w Hanoi artysta wietnamsko-koreańskiego pochodzenia, który od lat 90. mieszkał w Warszawie. Zadebiutował na scenie 1 listopada 2002 roku; w latach 2002–2004 występował też jako Ning Yang.
W 2. odcinku „1983” Kim Lee gra wietnamskiego gangstera i drag queen ze złotymi skrzydłami, która występuje w domu uciech. Ten efektowny epizod wykorzystuje jej sceniczną charyzmę i wyrazisty wizerunek. Serial zadebiutował na Netflixie w 2018 roku, a przy pierwszym sezonie pracowały m.in. Agnieszka Holland, Kasia Adamik, Olga Chajdas i Agnieszka Smoczyńska.
471 sukienek, 38 peruk i droga na ekran pełna pasji
Kim Lee występowała w klubach, teatrze, filmie i telewizji. Zagrała m.in. w dokumentach „Trans-akcja” (2010) i „Trans-Euro” (2012), a w 2013 roku powstał 82-minutowy film „kim jest Kim?”. Jej znakiem rozpoznawczym były dopracowane kostiumy, często szyte samodzielnie. W styczniu 2013 roku jej garderoba liczyła 471 sukienek, 38 peruk i 49 par butów.
Za scenicznym blaskiem stały lata pracy i konsekwentna obecność w kulturze. Kim Lee występowała w klubach w całej Polsce, współpracowała z teatrami i organizacjami równościowymi, a od 2009 roku współtworzyła Ogólnopolski Festiwal Drag Queen. Rola w „1983” stała się kolejnym etapem jej drogi — od warszawskiego życia nocnego po ekran oglądany na całym świecie. Serial zadebiutował na Netflixie w 2018 roku.
Andy Nguyen i sceniczna Kim Lee — dwie odsłony jednej artystycznej tożsamości
Andy Nguyen, urodzony w Hanoi artysta wietnamsko-koreańskiego pochodzenia, mieszka w Warszawie od lat 90. Kim Lee — jego sceniczna postać — zadebiutowała 31 października 2002 roku i szybko zdobyła rozpoznawalność jako polska drag queen. Za brokatem, peruką i scenicznym dowcipem kryła się świadomie budowana wizja artystyczna.
Kim Lee łączyła w występach azjatyckie show, operetkę, piosenki biesiadne i popowe klasyki. Naśladowała między innymi Violettę Villas, Korę, Beatę Kozidrak, Kayah, Lizę Minnelli i Marilyn Monroe, a kostiumy często sama projektowała i szyła. W styczniu 2013 roku jej garderoba liczyła 471 sukienek, 38 peruk, 49 par butów, 56 nakryć głowy i 41 par rękawiczek. Stroje zmieniała niekiedy na oczach widzów, podobnie jak ton występu — od kampowej zabawy po osobistą opowieść.
Jej bogata garderoba obejmowała:
- 471 sukienek
- 38 peruk
- 49 par butów
- 56 nakryć głowy
- 41 par rękawiczek
Od teatralnych scen po marsze równości — sztuka, która stała się głosem walki
Kim Lee występowała nie tylko w klubach, lecz także w Teatrze Powszechnym, Teatrze Rozmaitości, Teatrze Druga Strefa i berlińskiej Schaubühne. W spektaklu „Wietnam/Warszawa” łączyła własną historię z tematami rasizmu i przynależności. Pojawiła się jako ona sama w dokumentach „Trans-akcja” i „Trans-Euro”, a w teledysku „My, Słowianie” prezentowała kolejne ludowe stylizacje. Od 2009 roku organizowała Ogólnopolski Festiwal Drag Queen, później współtworzyła Festiwal Miss Trans, a także uczestniczyła w Paradach Równości i działaniach na rzecz osób LGBTQ+ oraz walki z HIV/AIDS.
Andy i Kim to dwa oblicza jednego artysty: Nguyen określał Kim Lee jako stałą rolę, która pozwala mu igrać z konwencją i wcielać się w kolejne postacie. Jej dorobek obejmuje teatr, telewizję, fotografię, sztuki wizualne, festiwale i setki występów klubowych. Kim Lee zmarła 18 grudnia 2020 roku po ciężkim przebiegu COVID-19, jednak jej wpływ na polską scenę drag i pamięć publiczności pozostał.
Ciekawostka: liczby z garderoby Kim Lee pokazują, że jej sceniczna przemiana była także imponującym przedsięwzięciem rzemieślniczym — część kostiumów projektowała i szyła samodzielnie.
Od klubowych występów do teatralnych scen: droga Kim Lee do tytułu królowej Warszawy
Kim Lee była scenicznym wcieleniem Andy’ego Nguyena, artysty wietnamsko-koreańskiego pochodzenia, który od lat 90. mieszkał w Warszawie. Zadebiutowała w Halloween, początkowo także jako Ning Yang. Szybko zasłynęła z klubowych show, w których łączyła pop, disco i rock z repertuarem inspirowanym różnymi krajami, operetką i piosenką biesiadną. Przywoływała Violettę Villas, Korę czy Beatę Kozidrak, po czym zmieniała kreację na orientalną, ludową lub bajkową.
Za tymi widowiskowymi przemianami stała ogromna praca: Kim Lee sama projektowała i szyła stroje, a jej garderoba liczyła setki sukienek, dziesiątki peruk i par butów oraz liczne nakrycia głowy, rękawiczki i biżuterię. Od 2009 roku tworzyła z Lady Brigitte duet Siostrzyczki Jednojajowe. Prowadziła też festiwale drag i Miss Trans, a ponadto wspierała organizacje równościowe, marsze i wydarzenia charytatywne. Szczególnie cenię, że łączyła perfekcyjny warsztat z lekkim, bezpretensjonalnym kontaktem z publicznością.
Od klubowego blasku do teatralnych owacji — tak rodzi się legenda
Teatr nie odebrał Kim Lee klubowego rozmachu, lecz otworzył przed nią nowe możliwości. W Teatrze Druga Strefa występowała w rewiach oraz spektaklach burleskowych i boyleskowych, wcielając się między innymi w gejszę, samuraja, Marilyn Monroe i Lizę Minnelli. W warszawskim Teatrze Powszechnym zagrała w „Wietnam/Warszawa”, a w TR Warszawa — DJ Babę w „#jaś i #małgosia”. Spektakl „Kim” opowiadał o jej scenicznym alter ego i życiu Andy’ego. Jej kostiumy i peruki trafiały także na teatralne plakaty, a w „Ościach” wykorzystał je aktor wcielający się w Kim Lee.
Poza klubami występowała w filmach dokumentalnych, teledyskach i programach telewizyjnych, udzielała wywiadów radiowych oraz brała udział w wydarzeniach artystycznych w Berlinie, Londynie i innych miastach. Dokument „kim jest Kim?” podsumował dekadę jej pracy scenicznej, a festiwal drag organizowany pod jej nazwiskiem odbył się dziesięć razy. Tytuł królowej Warszawy zawdzięczała więc nie jednemu występowi, lecz latom pracy, setkom dopracowanych kostiumów i umiejętności przenoszenia klubowej energii na teatralną scenę.
Ciekawostka: Kim Lee potrafiła przenieść własną garderobę ze sceny do teatru — jej kostiumy i peruki wykorzystywano nie tylko w spektaklach, lecz także na teatralnych plakatach.
Kostiumy, metamorfozy i energia: czym wyróżniały się występy Kim Lee
Występy Kim Lee wyróżniały własnoręcznie szyte kostiumy, błyskawiczne metamorfozy, różnorodny repertuar i sceniczna energia.
- Kostiumy własnego projektu: Kim Lee projektowała i szyła stroje, często od podstaw. Jej garderoba liczyła setki sukienek, dziesiątki peruk i butów oraz liczne nakrycia głowy, rękawiczki, boa i biżuterię.
- Metamorfozy na scenie: Podczas występów zmieniała kreacje, peruki i wcielenia — od gwiazd i bohaterek tematycznych po własne stylizacje. W boylesce bawiła się także ekspresją płciową, łącząc elementy show i striptizu.
- Różnorodny repertuar: Wykonywała pop, rock, disco, operetkę i piosenki biesiadne, a ponadto tworzyła wieczory inspirowane kulturami różnych krajów. Wcielała się m.in. w Violettę Villas, Korę, Beatę Kozidrak, Kayah, Lizę Minnelli i Marilyn Monroe.
- Dopracowana forma i energia: Perfekcyjny makijaż, starannie dobrane dodatki, taniec, humor i żywiołowość składały się na widowiskowe występy. Kim Lee łączyła efektowną oprawę z ironią i świadomą grą z konwencją drag.
- Wszechstronność i kontakt z publicznością: Występowała w klubach i teatrach, rewiach drag oraz spektaklach burleskowych i boyleskowych, m.in. jako gejsza, samuraj, Marilyn Monroe i Liza Minnelli. Prowadziła też festiwale: każdą edycję otwierała własnym show, a uczestniczki zapowiadała w różnych strojach.
Źródła:
- https://www.encyklopedia.edu.pl/wiki/Kim_Lee
